Aldus Frank Zappa, en hij had gelijk. Bier is een van de belangrijkste onderdelen van een gezamenlijk nationaal bewustzijn. Ik merk het elke dag in onze winkel. Teleurgestelde toeristen. We hebben hun Kroatische , Wit-Russische of Israëlische trots niet staan. Alvorens af te druipen wordt er ook elke keer met omslachtige superlatieven gewezen op de hoogste kwaliteit van hun nationale trots, en ook worden ons, economisch gezien, gouden tijden beloofd als we het, liever nog vandaag dan morgen, importeren gaan.
Maar dit keer hebben we echt een volk boos gemaakt. Immers België beleefd al niet zijn beste tijden. Een regering is er niet, De Rode Duivels mogen wederom niet naar het EK voetbal, dus kom niet aan die andere pijler van nationale eenheid, hun bier. En in het geval van België gaat dat niet om 1 bier, maar om een bierpatrimonium van meer dan duizend verschillende alcoholische gerstedranken. Dus toen Het Parool een artikel wijdde aan de toenemende populariteit van Amerikaanse en ook Nederlandse bieren, en een afname van populariteit van het Belgische vocht, en ook al werd er alleen gesproken over de situatie in Amsterdam, over De Bierkoning, de Beer Temple en Bierproeflokaal In De Wildeman, toch hing al snel de eerste Belgische verbaasde journalist aan lijn. Een Belg in Nederland met kritiek op Belgisch bier? Dat was nieuws en resulteerde in een artikel in Het Nieuwsblad en later ook in De Standaard en de Gazet van Antwerpen.
Alhoewel ik achter de strekking van beide artikelen sta, zou ik toch een misverstand uit de weg willen ruimen.
De Belgische biercultuur is wellicht de mooiste ter wereld. Niet de grootte ervan, maar de enorme diversiteit is als een warm bad, waar je als bierliefhebber gaarne in onderduikt. Legio voorbeelden: Brasserie Dupont, Brouwerij Kerkom, De la Senne en De Ranke, Orval, De Struise brouwers, De Dolle brouwers, Drie Fonteinen en vele anderen maken de Belgische biercultuur.
Helaas, rondlopend op straat, in gesprek met een willekeurige zuiderbuur, of op bezoek bij een willekeurig café, kom je deze bieren vrijwel niet tegen. De markt wordt gedomineerd door één grote speler en enkele iets minder grote. Zij bepalen wat er gedronken word, zij doen hun best de rest van de cultuur de nek om te draaien ten voordele van hun fabrieksbieren, gedesigned niet eens om in de smaak te vallen, maar om niet tégen te staan bij een zo groot mogelijke groep mensen, en dan liefst zo goedkoop mogelijk geproduceerd.
Kleinere brouwers zien zich genoodzaakt zich aan te sluiten bij de zo ontstane trend van simpele, zoete bovengistende bieren met een mooie uitstraling. Als niet door een lekker ouderwets label, dan wordt het gevoel wel bespeeld door de nationale driekleur op het etiket af te drukken.
Horecavakbladen spreken zelden over smaak, des te meer over beleving van een product.
Op deze manier raakt België zijn enorme diversiteit aan bieren kwijt. In de praktijk lijkt het soms al of 4 bierstijlen volstaan; blond, dubbel, tripel en witbier. Over wat men tegenwoordig kriek noemt wil ik niet eens beginnen. De rest verdwijnt in het beste geval naar de marge, maar soms ook gewoon de afgrond in. Sinds brouwerij Clarysse ermee opgehouden is, bestaat de Vlaamse bruine eigenlijk alleen nog maar in de geschiedenisboekjes. Wat gaat er gebeuren met de geuzes? De saisons?
Gelukkig zien voldoende liefhebbers in het buitenland wél in wat mooi bier is en overleven vele kleine brouwerijen puur vanwege de export. De Amerikanen. Ja. Zij.
Oftewel, ik heb in de kranten geen oproep gedaan voor meer hop en of voor IPA’s. Wel voor lef, zowel van de kant van de brouwers als nog meer van de Belgische bierconsument. Het is jullie cultuur die op het spel staat. Zorg dat ie niet alleen behouden blijft, maar zorg ook voor vernieuwing. Het zogenaamde extreme brewing is van alle tijden, ook in België, of waar dacht je dat jullie rijkdom vandaan komt? Experimenteren, andere smaken aandurven, of dat nu zoet, bitter, zout of zuur is, of dat resulteert in bieren van 2% of 20% in alcohol, of dat hoploos is, of bitterheidswaarden van boven de 100 haalt. Ga naar je lokale brouwer, koop een kratje van dat bijna vergeten vader-op-zoon bier dat staat weg te stoffen in zijn magazijn, praat erover, drink het met vrienden, geef je mening, verspreid het woord en laat die èchte cultuur herleven!
Wij dragen alvast ons steentje bij door al deze specialiteiten in Amsterdam aan de man te brengen.
Wat belangrijk is, is dus niet, zoals Fiona de Lange op haar blog beweerde, dat de nationaal overkoepelende verkoopcijfers goed zijn. Als die cijfers voor 90% uit fabrieksbier bestaan is het pas goed mis natuurlijk.
En of Nederland recht van spreken heeft? De Nederlandse biercultuur was ooit groot, is door schaalvergroting volledig afgebrand tot een woestijn die in 1980 geen 20 brouwerijen meer telde. Laat dat in België niet gebeuren! En nee, Nederland is er nog lang niet, maar de voortekenen zijn goed.
Maar bier is geen voetbal, laat het niet Nederland versus België versus Amerika zijn. Laten we proosten op de wederopstanding van het speciale bier, in België, Nederland en waar dan ook ter wereld. En dat het menens is!
Hear! Hear!
Mooi opgeschreven, ik sta hiet volledig achter.
Idd een zeer mooi en duidelijk artikel. Ik kan me ook zeer goed vinden in dat wat er geschreven staat. Vooral de laatste alinea spreekt mij erg aan!
Duidelijk antwoord,goedgekeurd
[...] voor wie het nog niet genoeg is: hier Jan nogmaals aan het woord Leave a Comment Leave a Comment so far Leave a comment RSS feed [...]
Uit het hart gegrepen.
En…grote brouwerijen, duur van de tap.
goed stuk!
Echte bierdrinkers durven andere, nieuwe en oude bieren te proberen.
Nieuwe smaken te ervaren en kleine brouwerijen te promoten.
Dit waar echt met het hart gebrouwen wordt. met de smaak van de brouwer!
Niet van een lab met een proefpanel waar de algemene smaak het ideaal is.
De diversiteit van smaken behouden blijven al dan niet terug gevonden worden!
So true! Commercie is de dood in de pot voor diversiteit. Hoeveel appelsoorten zijn er nog over, bijvoorbeeld? Nog maar enkele van de vele honderden die er eerder waren. Proost op kleine bieren van elk pluimage!
helemaal mee eens, ik vind het jammer dat tegenwoordig de grote brouwerijen steeds groter worden en dat er toch te weinig aandacht wordt geschonken aan de kleinere microbrouwerijen die juist die speciale en vooral interresante bieren brouwen wat het voor de bierliefhebber zo leuk maakt.
Prima aanvulling op je vorige stuk, Jan!
Hoop op Belgische commentaren!
heel goed stuk.ik heb als nederlander in brugge de belgische biercultuur leren kennen en het is te hopen dat deze bierwereld blijft bestaan,want het is zoeken naar het bier van de kleine en interessante brouwerijen!!
Thanks a bunch for sharing this with all folks you actually know what you’re talking approximately! Bookmarked. Please additionally discuss with my site =). We may have a hyperlink change contract among us
my page … ski resorts